نویسنده: محمد صدیق دهواری
زمان مورد نیاز جهت مطالعه : ۶ دقیقه
بیست و هفت سال از هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در دوم خردادماه ۱۳۷۶ گذشت
انتخاباتی که چهار رقیب داشت و در پایان حجتالاسلاموالمسلمین سید محمد خاتمی با بیش از ۲۲ میلیون رأی و با فاصله ده میلیون رأی از رقیب خود پیشی گرفت بهطوریکه از سوی هواداران و اصلاحطلبان این انتخابات بهعنوان حماسه دوم خرداد در ادبیات سیاسی ایران مشهور گشت و بهعنوان پنجمین رئیسجمهور ایران سوگند یاد و کار خود را آغاز کرد و کابینه او بهعنوان «دولت اصلاحات» شناخته شد.
در گوشه و کنار کشور افراد و شخصیتها و تشکلهای زیادی در خلق این حماسه و انتخابات پرشور نقش داشتند و مخالفان و موافقان دراینباره کوشش فراوان نمودند و خاطرات زیادی دارند بخشی از آن گفته و نوشتهشده و بخشی هنوز در سینهها و اسناد بهصورت پراکنده وجود دارد.
برخی با افتخار از همراهی خود در این انتخابات و هواداری و حمایت از دکتر سید محمد خاتمی و اصلاحات سخن میگویند و برخی درصدد حذف و از میان بردن هرچه مربوط به آن انتخابات و انکار همکاری خویش هستند و مسیر دیگری برای خود انتخاب کردهاند و حتی در صف مخالفان خاتمی و اندیشه اصلح طلبی قرارگرفتهاند.
در این بخش به خاطرات شفاهی از این انتخابات در استان سیستان و بلوچستان در شش بخش
1- پیش از تبلیغات رسمی
2- حین تبلیغات رسمی
3- روز انتخابات در دوم خردادماه ۱۳۷۶
4- دستاوردهای دور اول ریاست جمهوری دکترسید محمد خاتمی در استان
5-تشکیل جبهه مشارکت در استان
6-هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری
با شما سخن میگویم:
در اسفندماه ۱۳۷۵ اینجانب و زندهیاد محمد عارف دهواری پسازاینکه عدم حضورجناب آقای سید میرحسین موسوی برای عدم شرکت در هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری قطعیت یافت، از انجائیکه با خدمات و افق دید و اندیشه دکتر سید محمد خاتمی در دوران وزارت ارشاد آشنایی داشتیم بهویژه پسازاینکه برادرم شیخ انور دهواری برای دریافت پروانه انتشاراتی به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سیستان و بلوچستان در دهه شصت مراجعه کرده بودند و مسئولان ارشاد استان کارشکنی کرده و داشتن وسیله نقلیه و چاپخانه را برای صدور مجوز انتشاراتی لازم دانسته بودند، ایشان نیز به همه نمایندگان استان برای این کارشکنی نامههایی ارسال که مرحوم فقید زندهیاد مسعود هاشم زهی نماینده وقت شهرستان خاش و بخشهای نصرتآباد و میرجاوه نامه ایشان را به وزارت ارشاد منعکس که آقای خاتمی وزیر وقت محترم وزارت ارشاد اسلامی نیز در پاسخ این موارد را از پیشنیازها صدور پروانه نشر ندانسته بودند.
بهر جهت با این آشنایی و سبقه فکری و سابقه بسیار خوب ایشان در وزارت ارشاد یک روز که در کتابفروشی خالد بن ولید نشسته بودیمف بیانیهای در حمایت از کاندیداتوری سید محمد خاتمی برای شرکت در انتخابات دوم خرداد نوشتیم و چند نفر امضاء کردند و برای چاپ به روزنامه سلام فاکس کردیم در تاریخ ۱۳۷۵/۱۲/۲۶ در صفحه اول روزنامه سلام با عنوان «اعلام حمایت گسترده از نامزدی حجتالاسلاموالمسلمین خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری» با این عنوان فرعی
« همچنین جمعی از عشایر، روحانیون تسنن، فرهنگیان، دانشجویان، ورزشکاران، اصناف و بازاریان شهرستان مرزی سراوان با صدور اطلاعیهای از نامزدی دکتر خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری حمایت کردند»، منتشر شد:
متن بیانیه:
«هفتین دوره انتخابات ریاست جمهوری با به صحنه آمدن آقای خاتمی بهحق پاسخ مثبت و منطقی به خواست اقشار مختلف جامعه با گرایشهای گوناگون بوده و فضای سیاسی کشور را متحول و عطرآگین ساخته و به دلیل امتناع قطعی سردار بزرگ دفاع مقدس مهندس میرحسین موسوی نخستوزیر محبوب دوران هشت سال حماسه دفاع مقدس امید آن داریم که با حضور حجتالاسلاموالمسلمین خاتمی شاهد نهادینه شدن قانون اساسی و تأمین مشارکت مردم در عرصههای گوناگون باشیم و از اندیشههای مختلف اندیشمندان ایران اسلامی جهت سازندگی و آبادانی این مرزوبوم استفاده نماییم ما مرزداران جمعی از عشایر، روحانیون تسنن، فرهنگیان، دانشجویان، ورزشکاران، اصناف و بازاریان شهرستان مرزی سراوان بار دیگر پاسداری خود را از حریم ارزشهای والای انقلاب اسلامی اعلام داشته و شما را بهعنوان کاندیدای اصلح در هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری تشخیص داده تا شاهد وحدت واقعی بین فرق اسلامی تشیع و تسنن و بین اقلیتهای قومی و توزیع عادلانه درآمد و رفع فقر و محرومیت باشیم»
روزنامه «سلام» نقش اساسی در حمات و تبلیغ از سید محمد خاتمی داشت که میتوان آن را پایگاه اصلی ایشان عنوان کرد و زمینه پیروزی را در انتخابات فراهم آورد.
تا آن مقطع بزرگان اهل سنت و شخصیتها دراینباره سکوت کرده بودند و هنوز به جمعبندی نرسیده بودند و ازاز انجائیکه تصور عمومی بر آن بود که حجتالاسلام والمسلمین علیاکبر ناطق نوری رئیس وقت مجلس شورای اسلامی برنده انتخابات خواهد بود خودشان را دخالت نمیدادند.
چاپ و انتشار این بیانیه بازتاب گستردهای در کشور داشت بهویژه آنکه در صفحه اول روزنامه سلام این بیانیه منتشرشده بود. کتابفروشی خالد بن ولید سراوان بهعنوان مرکز فرهنگی مورد توجه جامعه فرهنگی و اجتماعی و مذهبی اهل سنت ایران بود بالطبع درشهرستان سراوان جایگاه ویژه ای داشت و نمایندگی روزنامههای سلام و کار و کارگر و همشهری و شماری از مجلات خانوادگی نیز در کتابفروشی بود، ازاینرو، روزانه اهل مطالعه به آن مراجعه میکردند و تیراژ فروش برخی روزنامهها، روزانه تا پانصد و گاهی کمتر و بیشتر میرسید برخلاف امروزه که با آمدن فضای مجازی در شهرستان سراوان روزانه حتی یک روزنامه و مجله توزیع نمیگردد که جای افسوس دارد.
از دیگر سو با مراجعه دانش آموزان به کتابفروشی، فعالیتهای دانشآموزی را در دبیرستان دکتر شریعتی متمرکز کردیم. دبیرستان تازه تأسیسی بود که دانش آموزان زبده از مرکز شهر و روستاهای حومه در آن به تحصیل میپرداختند. ازاینرو با نوشتن بیانیهای دیگر با عنوان حمایت دانش آموزان شهرستان سراوان از کاندیداتوری سید محمد خاتمی و فاکس به روزنامه سلام و انتشاران با عنوان حمایت دانش آموزان سراوانی از کاندیداتوری سید محمد خاتمی انگیزه بیشتری پیدا کردیم و بیانیههای دیگری با عناوین بیانیه حمایت تاجران، معتمدین و بازاریان، ورزشکاران تدوین و اقدام به جمعآوری امضا میکردیم و به روزنامه سلام فاکس و ان روزنامه نیز منتشر میکرد.
بسیاری از نمایندگان شهرستانهای کوچک در مجلس شورای اسلامی رأی شهرستان حوزه انتخابیه را به آقای حجت الایسلام و المسلمین ناطق نوری که ریاست مجلس را نیز بر عهده داشت، را قول داده بودند.
پس از انتشار این بیانیه و فعال شدن ستاد مرکزی انتخابات سید محمد خاتمی در تهران در ساختمان به آفرین و فعال شدن برخی افراد برای گرفتن ستاد ایشان در استان و شهرستانها آغازشده بود.
همزمان در زاهدان نیز فعالیتهایی در حمایت از حجتالاسلاموالمسلمین سید محمد خاتمی با مرکزیت آموزشکده فنی حرفهای شهید باهنر زاهدان بهصورت پنهانی آغازشده بود حجتالاسلام حاج عباس ذاکر و مهندس شهرکی مدرسان این آموزشکده در کنار ریاست آن دکتر باقر کرد، فارغ از قومیت و مذهب یکی از یزد و دیگری از سیستان و سومی از بلوچستان با برنامهریزی دقیق سعی در یارگیری از مرکز استان و شهرستانهای بلوچستان نمودند و هسته اولیه ستاد را در زاهدان شکل دادند در این روزها مهندس عبدالسلام بزرگ زاده، حاج مدد جمشیدزهی، عرفانی، غلامی و احمد چابک نیز به تیم آنان پیوسته بودند.
مرکزی دانشگاهی با مدیریت دکتر باقر کرد (که این روزها به کسوت بازنشستگی نائل آمدهاند و در آیندهای نزدیک درباره ایشان سخن خواهیم گفت که هم اکنون نیز در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری مسولیت ستاد دکتر پزشکیان را در استان سیستان و بلوچستان بر عهده دارد) که پیشتر نیز محل رجوع مردم برای پیگیری مشکلات اداری بود بهعنوان ستادی غیر رسمی فعالیت میکرد و اینچنین توانستند نخبگان و دانشگاهیان و هنرمندان را از جایجای استان سیستان و بلوچستان را با خود همراه سازند و یکبار دیگر دگرپذیری جامعه بلوچستان را اینک در حمایت از سیدی در کسوت روحانیت اهل تشیع به منصه ظهور برسانند.
در سراوان شاعری خوش نام به نظرم اگر حافظهام به خطا نرفته باشد اقای «نعمتالله یوسفی» شعری با عنوان
«خاتمی فرزند زهرای بتول
نور چشم مصطفی بنت رسول
عالم دین است و دانش بیگمان
در سیاست نخبهتر از نخبگان
رأی ما سراوانیان است یک کلام
خاتمی روحانی خط امام»
سروده و سریع آن را بر روی برگهای کوچک در اسفندماه 1375 توزیع کردیم.
از سوی دیگر حجتالاسلام ذاکر به آقای نواب دهواری یکی از فرهنگیان باسابقه در شهرستان سراوان که در انتخابات مجلس چهارم رأی دوم را کسب و نتوانسته بود به مجلس راه یابد تماس میگیرد و از ایشان درخواست میکند مسؤولیت ستاد خاتمی در سراوان را برعهدهگرفته و در نشست نمایندگان ادوار که روز بعد در تهران تشکیل میشود شرکت کند وایشان نیز میپذیرد و رهسپار تهران میشود و در اجلاس جماران که بیشترین بخش شرکت کنندگان را نمایندگان ادوار تشکیل می دهند، شرکت می کند و از سوی مرتضی حاجی رئیس ستاد مرکزی حکمی بهعنوان رئیس ستاد شهرستان سراوان دریافت میکند.(رجوع شود از شرکت ایشان در این اجلاس به خاطرات شفاهی جناب آقای نواب دهواری به سایت تاریخ شفاهی بلوچستان ) در این زمان یکی از دوستان آقای سید امینالله سید زاده از معتمدین و شخصیت های استان، مقدمات دیدار با یکی از بستگان درجهیک سید محمد خاتمی را فراهم آورده بدین طریق مسؤولیت بخشی از هماهنگی ستاد استان به سیدامینالله سید زاده سپرده وایشان همراه حجتالاسلام ذاکر و دیگران به شهرستانهای استان سفر مینمایند و در ایرانشهر در مراسم عروسی زندهیاد فقید دکتر محمد نعیم امینی فرد با مرحوم حاجی محمدحسین رئیسی دیدار و ملاقات و ایشان را متقاعد به همراهی با سید محمد خاتمی مینمایند تا در جنوب بلوچستان به فعالیت بپردازند و مسؤولیت این بخش از استان را بپذیرند( مراجعه شود به خاطرات شفاهی مرحوم حاج محمد حسین رئیسی در سایت تاریخ شفاهی بلوچستان ) همزمان نیز از شهرستان سراوان مرحوم خسرو نعمتاللهی به تهران سفر واعلام حمایت خویش را از کاندیداتوری سید محمد خاتمی اعلام میدارد و حکمی به عنوان رئیس ستاد دریافت میکند.
در خاش مرحوم چراغ ریگی و حاج خرم ریگی ومرحوم حاجی خان محمد شهنوازی نیز حمایت خویش را از کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی اعلام و مقدمات راهاندازی ستاد را در خاش را فراهم میسازند.
اینچنین فعالان ستاد شهرستان سراوان را تلفیقی از آقایان نواب دهواری و خسرو نعمتاللهی، برکت میر مراد زهی، سید امینالله سید زاده، حاجی محمد امین ملک زاده، امام بخش دهواری، مرحوم حاجی برکت بلوچ زهی و من و مرحومان عارف و عبدالرشیدو رضا دهواری فرزند حاج یحی، مرحوم امانالله بارک زهی و حاجی محمد جنگی زهی و دیگران تشکیل میدادند و در بخش روحانیون مولوی عبدالقادر دهقان، مولوی امان الله وحافظ محمد امین دهواری و در بخش دانش اموزی مرحوم خسرو دهواری، عیسی یمانی، احسان رستمی پناه، رضا درزاده، راشد دهواری، خالد حسین بر، مهرداد رئیسی ومرحوم منوچهر ملاکی و بهصورت گروهی فعالیتها را در هنگام شروع تبلیغات رسمی آغاز کردیم این روند تا سفر تبلیغاتی سید محمد خاتمی به استان در اردیبهشت ۱۳۷۶ ادامه یافت که در بخشهای دیگر به آن اشاره میشود.
ادامه دارد . . .
دیدگاهتان را بنویسید