از قدیم انگلیس را بعنوان کشوری میشناسند که برای چپاول و غارت ملل بصورت اساسی عمل نموده است. میگویند انگلیسیها با آمدن برادران شرلی در دوره صفویه و وصلت با خواهران پادشاه صفوی به ایران ورود پیدا میکنند. در دوره صفویه “شیعه” مذهب رسمی ایران شد و از آن پس عمدتا ایرانیان شیعه شدند. این برای حفظ یکپارچگی ایران در مقابل تجاوزات امپراطوری قدرتمند سنی مذهب عثمانی کارساز بود،[1] زیرا که در آن موقع اکثر مردم چیزی از ناسیونالیسم یا ملی گرایی به معنی و مفهوم امروزی نمیدانستند، بنابراین از طریق مذهب در مقابل مذهب اهداف خود را پیش میبردند و جنگ بین شیعه و سنی براه می انداختند. این مسئله (اختلافات سنی و شیعه) امروز در دنیای اسلام تبدیل به یک معضل بزرگ اجتماعی و سیاسی شده است. به اعتقاد بنده، بسیاری از اختلاف نظرها و درگیریها بین شیعه و سنی ریشه در تبلیغات فرقه ای استعمارگران داشته است.
بعضی منابع معتقدند که پیش از ورود رسمی اولین سفیر انگلیس در دربار فتحعلی شاه قاجار، این سفیر قبلا بیش از پانزده سال تحت عنوان تاجر در ایران به تجسس مشغول بوده و در مورد خلق و خوی و رفتار ایرانیها مطالعه کرده است. تاریخ مینویسد وقتی این سفیر به حضور فتحعلی شاه قاجار شرفیاب میشود از شاه درخواست میکند که <<چون من با همسرم آمده ام اجازه دهید خانم من بحضور ملکه نیز برسد.>> میگویند تا آن تاریخ پادشاهان ایران با چنین موردی مواجه نشده بودند. در این زمان فتحعلی شاه نزدیک به دو هزار زن داشته و نمیدانسته که کدام یک را بعنوان ملکه به سفیر انگلیس معرفی نماید. در نتیجه از سفیر انگلیس سه روز مهلت میخواهد. وی به حرمسرای خود میرود و یک سوگلی زرنگ و زبان دار پیدا میکند و آن را بعنوان ملکه معرفی میکند تا همسر سفیر انگلیس با او ملاقات نماید.
این مقدمه را از آن جهت در این قسمت بیان کردم که پدرم (مرحوم عطاء محمد طاهری) تعریف میکرد ; ملا نمایی بمدت بیست سال در بخش ناهوک[2] سراوان پیشنماز بوده و بعدها از نظرها پنهان میگردد. پس از مدتی تعدادی از مردم ناهوک گذارشان به پاکستان می افتد و در شهر کراچی تصادفا همین شخص را با لباس ژنرالی میبینند.
افراد دیگری نیز شاهد مواردی از این قبیل کم و بیش در بلوچستان بوده اند. نکاتی که نمونه وار پیشتر اشاره کردم چیزی جز افکار استعماری نیست. مثلا عبارت <<لذت این دنیا و خوشیهای آن مال کافران، و لذت آن دنیا مال مسلمانان است>> یعنی اینکه مسلمانان را حواله آخرت داده اند و سعی کرده اند آنها را از این دنیا غافل نمایند. این نظریه توسط برخی از علمای بظاهر اندیشمند، خواسته یا ناخواسته، آگاهانه یا ناآگاهانه، هنوز مطرح میشود.
آن ژنرالی که در بخش ناهوک سراوان پیشنماز بود، کارش در پوشش پیشنمازی تحقیق و تفحص از شرایط زندگی ما بوده است. یقینا او همین افکار استعماری را در ذهن نمازگزاران آنزمان نهادینه کرده است.
————
[1] کتاب خاطرات همفر یکی از آثاری است که به نفوذ انگلیسی ها در ممالک اسلامی میپردازد.
[2] Nahook
✍ احمد رضا طاهری. یادداشتهای زندگی دکتر محمد رضا طاهری: جلد اول (۱۳۲۴-۱۳۴۶)، انتشارات نسیم حجاز ۱۳۹۷
دیدگاهتان را بنویسید